Landpósturinn

Morgunblaðið birtir í dag grein sem segir frá niðurstöðum könnunar  sem Gísli Rafn Guðmundsson gerði á hálendisvegum  sem eru á aðalskipulagi – samanborið við þá vegi sem koma fram í opinberum kortagrunni Landmælinga Íslands. Niðurstöður eru sláandi, því stór hluti af akvegum í óbyggðum á hálendi hefur aldrei verið samþykktur í aðalskipulagi sveitarfélaganna. Margir  hálendisvegir merktir  í  kortagrunni Landmælinga Íslands eru ekki til í aðalskipulagi auk þess sem stór hluti reiðvega er þar sýndur sem akvegur. 

Gísli Rafn, sem er nemandi í umhverfisskipulagi við Landbúnaðarháskóla Íslands vann verkefnið með styrk frá nýsköpunarsjóði námsmanna og þótt hann hafi aðeins skoðað skipulag í Ásahreppi og í Borgarbyggð, má hverjum manni vera ljóst að ástandið er með svipuðum hætti á öðrum svæðum og brýn þörf á úrbótum hið fyrsta. Samkvæmt lögum á aðalskipulag að ráða landnotkun og því ljóst að þarna er aðalskipulagið ekki að virka sem stjórntæki. Þannig  getur utanvegaakstur eins aðila hæglega orðið að nýjum vegi, því það virðist nægja að einhver skrái vegarslóða inn í gps tæki, upplýsingarnar komist svo þaðan inn á kortagrunna og  rati þaðan jafnvel inn á landakort.

Landmælingar Íslands hafa unnið að því undanfarin ár að skrá alla vegi og slóða á hálendinu. Sveitarfélögin eiga síðan að taka afstöðu til þess hvaða vegir og slóðar eigi að vera opnir og hverjir ekki. Sveitarfélög hafa, að sögn Gísla verið treg til þess að taka afstöðu til annarra vega en þeirra sem þau birta í aðalskipulagi, enda hafa þau takmarkað fjármagn og  burði til að skoða þessi mál nægilega vel. Hann telur brýnt að koma skipulaginu í fastara horf og að ekki eigi að birta alla vegi í kortagrunninum, þar eð margir þeirra þoli alls ekki umferð sem nokkru nemur, enda  oft verið lagðir í mjög takmörkuðum tilgangi. Einnig bendir Gísli á að í kortagrunni Landmælinga sé ekki gerður greinarmunur á torfærum vegi og greiðfærum malarvegi, sem hafi til dæmis orðið til þess að erlendir ferðamenn séu að festa bíla sína á afskekktum vegaslóðum.

Gísli segir skipulagsleysið slíkt að í Ásahreppi séu nú þrjú vegakerfi á hálendinu; eitt samkvæmt aðalskipulagi, annað á kortum Landmælinga og það þriðja í Stjórnunar- og verndaráætllun Vatnajökulsþjóðgarðs. Hann kallar eftir opinberri umræðu um þessi mál til þess að knýja stjórnvöld til að setja einhverja peninga í þau. Hann segir stjórnvöld hafa frestað ítrekað birtingu opinbers korts sem sýni hvaða hálendisvegi megi aka og óttast að birting frestist enn frekar.

Í rannsókn sinni setti Gísli fram viðmiðunarskala sem nota má til að ákveða skipulag íslenska slóðakerfisins og leggur til að Vegagerðinni verði falið að sjá um skipulag þess í stað Umhverfisráðuneytisins.

Heimild: www.mbl.is

http://mbl.is/greinasafn/grein/1411753/?item_num=0&searchid=14187109125ab8a87b14635720cb814a2ca98792